Z Jackiem Fotkiem, Wiceprezesem Zarządu i CFO Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie rozmawiają Iwona D. Bartczak i Bartosz Radziszewski, zarządzających aktywnością społeczności Klubu Dyrektorów Finansowych „Dialog”.

Program Digital Finance Excellence, przygotowany w Klubie Dyrektorów Finansowych „Dialog”, prowadzi do wniosku, że CFO staje się liderem jednego z najważniejszych procesów – zbierania, przetwarzania i udostępniania danych wspierających rozwój i wzrost biznes. Z czego wynika Pana zdaniem ranga tego procesu?

– Sprawne narzędzia IT podnoszą jakość procesu raportowania, czynią go obiektywnym, niezależnym od okoliczności, interesów czy ludzkich słabości i ambicji, redukują ryzyko błędów, co zwiększa wiarygodność i przejrzystość spółek. To jest ważne dla wszystkich uczestników rynku, ale szczególnie dla rynku publicznego. Brak rzetelnych informacji i raportów finansowych jest przyczyną utraty wiarygodności wielu emitentów i generalnie przyczyną wielu problemów rynku kapitałowego.

Wykonywanie obowiązków raportowych to jedno z działań, które wspiera komunikację do akcjonariuszy i inwestorów. Jest fundamentem wiarygodności spółki i zwiększa zdolność do pozyskania kapitału, a więc rozwoju.

Narzędzia, które we właściwy sposób ujmują i raportują zdarzenia gospodarcze, ograniczają błędy w analityce, zmniejszają ryzyko doprowadzenia do niewłaściwych decyzji zarządczych i właścicielskich.

Automatyzacja procesów raportowania wewnętrznie wspiera proces decyzyjny, zewnętrznie proces inwestycyjny. To ważne dla wszystkich spółek, nie tylko publicznych.

W raportowaniu są złe i dobre praktyki. Jest źle, gdy raport pomaga tylko uzasadnieniu już podjętych decyzji. Jest dobrze, gdy wspiera podejmowanie decyzji dostarczając rzetelnych i miarodajnych informacji i danych do rachunku ekonomicznego, gdy jest u początku procesu decyzyjnego i istotnie na niego wpływa.

– Rola rzetelnego raportowania, opartego na prawdziwych danych, niezależnych od ludzkich intencji, rośnie wraz ze wzrostem biznesu. Jak rozpoznać ten moment, kiedy właściciel i jego zarząd nie powinien już polegać jedynie na intuicji i wcześniejszych doświadczeniach?

– Bez niezależnych, opartych o obiektywne dane raportów działania są rzeczywiście podejmowane intuicyjnie. To jest dobre na początku działalności gospodarczej, w małej firmie, jednak nie sprawdza się już w większej skali działania. A nawet jeśli raz zadziała odwołanie się do intuicji i przyniesie wielki sukces, to nie znaczy że trwale będzie przynosić pozytywne rezultaty. Jeśli właściciel działa instynktownie na bazie przeczucia, że jeszcze firma da radę, że jeszcze ma płynność, to może doprowadzić do podejmowania błędnych decyzji, a czasami wręcz katastrofy.

Finansista, który odpowiada za raportowanie, działający pod presją właściciela bywa wielkim kłopocie, aby przedstawić informacje bezstronnie. Przyjęcie pewnego modelu raportowania i zastosowanie odpowiednich do niego narzędzi IT, obiektywizują proces raportowania. Uniezależniają go od presji i gry interesów.

W firmach zarządzanych procesowo obowiązują określone standardy. W takich firmach służby finansowe działają jak pierwszy kontroler w firmie, mając na względzie interes całej firmy, bezstronnie jednakowo i dla akcjonariuszy, i dla zarządu, i dla pracowników. Profesjonalny CFO stanowi o bezpieczeństwie firmy, zapewniając ograniczenie ryzyka, także dzięki temu, że czasem mówi „nie” właścicielowi.

Im większa firma, tym bardziej profesjonalny musi być kontroling finansowy i bardziej niezależny od codziennych decyzji czy doraźnych interesów właściciela.

My mówimy o cyfryzacji biznesu, ale Pan woli używać innego określenia. Powiedzmy jakiego i dlaczego.

– Myślę, że najbardziej właściwym określeniem jest algorytmizacja. Algorytmizacja pomaga w bezstronności. Algorytm jest automatyczny, ślepy na subiektywne potrzeby, pokazuje nie to jak chcielibyśmy aby było, a to jak naprawdę jest, nie zależne od sytuacji i człowieka.

W dłuższej perspektywie zwiększa to wartość firmy, gdyż minimalizuje ryzyka. Trzeba jednak mieć na uwadze, że wielkie okazje mogą przejść koło nosa. Bo wskaźniki nie pozwolą na realizację niektórych działań.

W mniejszych firmach jest większa elastyczność działania, dopuszcza się możliwość „jazdy po bandzie”, ryzyko bierze na siebie jeden właściciel.  Im większa skala, im więcej interesariuszy danego biznesu, tym mniej można ryzykować, a bardziej obiektywnie podejmować decyzje. Przykłady systematycznie rosnących trwałych biznesów pokazują, że w długim okresie ważna jest jakość organizacji biznesowej oraz zrównoważenie podejmowania ryzyka i okazji. Takie firmy trwale wygrywają na rynku.

– Jest jeszcze jedna korzyść wynikająca z automatyzacji procesów finansowych, a mianowicie wyższa jakość audytu finansowego. Z czego ona wynika?

– Automatyzacja raportowania oraz procesów finansowych ułatwia audyt finansowy zewnętrzny, a także obniża jego koszty. Umożliwia bieżące monitorowanie i szybkie działania korygujące. Nie wszyscy audytorzy są już gotowi, aby korzystać ze zdobyczy technologii, maja swoje przyzwyczajenia, jednak menedżerowie, akcjonariusze i rynek chcą zmian również tym obszarze, więc pewnie i tu niedługo one zajdą. Dobór próby, weryfikacja dokumentów i zdarzeń mogą być zautomatyzowane, będzie więc mniej pracy ludzi przy danych i dokumentach, a więcej uwagi poświęcą analizie i wyciąganiu wniosków, z korzystnym skutkiem dla badanych firm.

Test na utratę wartości czy inne analizy finansowe mogą być robione na bieżąco i dostępne on-line, jak system do monitorowania dla akcjonariuszy, szczególnie że urząd skarbowy już ma takie dane i często na tej bazie podejmuje decyzję. Technologie IT w tym zakresie będą zmieniać organizację i mentalność, będą wymuszać zmiany zachowań i procesu podejmowania decyzji oraz jakości raportowania.

– Podsumowując, procesy i instrumenty finansowe, struktury przepływów, wszystko to jest coraz bardziej złożone. Systemy informatyczne powinny wspierać ludzi w raportowaniu i interpretacji. Konkurencja wyruguje firmy bez systemów IT wspierających pracę ludzi, gdyż takie, wykorzystujące systemy IT firmy, będą narażone na mniejsze ryzyko, a ludzie i menedżerowie wspierani przez technologię będą popełniać mniej błędów i korzystniej działać długookresowo.

– Zgadzam się z taką oceną sytuacji, dlatego z uznaniem wspieramy jako GPW takie programy jak Digital Finance Excellence, 31 maja 2019 z radością powitam właścicieli firm i dyrektorów finansowych na konferencji „CFO i finanse 4.0 – inteligencja w cyfrowych czasach.”

______________________________

DIGITAL FINANCE EXCELLENCE
DIGITAL FINANCE EXCELLENCE

Konferencja „CFO i finanse 4.0 – inteligencja w cyfrowych czasach.” 31.05.2019 godz. 12:00-17:00 Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie odbywa w ramach Digital Finance Excellence, programu wsparcia dyrektorów i firm w usprawnianiu procesów finansowych oraz ich automatyzacji. Program został przygotowany w Klubie Dyrektorów Finansowych „Dialog”. Więcej informacji o programie i możliwościach skorzystania z niego https://www.dfe.org.pl. Pełny program konferencji i możliwość zapisania się na konferencję  https://dfe.org.pl/wydarzenie/31052019/